Kobieta w staniku dotyka łokcia

Łuszczyca Objawy, przyczyny i rozwiązania

Łuszczyca jest często występującą przewlekłą, zapalną chorobą skóry, przebiegającą z okresami remisji i zaostrzeń. Najczęściej spotykany rodzaj łuszczycy charakteryzuje się występowaniem wyraźnie odgraniczonych „ognisk” skóry, które mogą mieć kolor różowy lub szary, pokrytych srebrzystą, łuską. Ogniska te to blaszki lub tarczki łuszczycowe. W miejscu wcześniejszych tarczek łuszczycowych mogą pozostać przebarwienia pozapalne. Pierwsze objawy łuszczycy mogą wystąpić w dowolnym wieku, jednak choroba zwykle zaczyna się we wczesnym okresie dorosłego życia lub później, około 50 – 60 roku życia.

Łuszczyca – oznaki i objawy

Zmiany łuszczycowe różnią się od ognisk suchej skóry, inaczej xerosis i są klasyfikowane jako zmiany rumieniowo-złuszczające, dotyczą one zarówno naczyń krwionośnych, jak i głębszych warstw naskórka. Jako przyczynę powstawania charakterystycznych "blaszek" lub "tarczek" podaje się przyspieszone i zaburzone rogowacenie komórek naskórka. Do rozwoju zmian łuszczycowych przyczyniają się następujące czynniki:

  • stan zapalny w skórze właściwej i naskórku
  • podwyższony wskaźnik wymiany keratynocytów  (komórek naskórka)
  • skrócony cykl wzrostu keratynocytów
  • zaburzony proces złuszczania ( proces, w którym oddzieleniu ulega najbardziej zewnętrzna warstwa naskórka)

Zbliżenie łuszczycy
Łuszczyca jest przewlekłą chorobą skóry. Charakteryzuje się występowaniem wyraźnie odgraniczonych, różowych lub szarych „blaszek”.

Rodzaje łuszczycy

Łuszczyca plackowata (Psoriasis vulgaris) jest najczęściej występującą postacią łuszczycy, stanowi około 80% przypadków. Pojawia się jako zmiany koloru czerwonego, zwykle uniesione wskutek stanu zapalnego. Mogą być one również pokryte warstwą srebrzystej lub białej, łuski. Zmiany te występują zwykle w miejscach takich jak kolana i łokcie, skóra głowy lub dolna część pleców.

Łuszczyca kropelkowata charakteryzuje się występowaniem „zmian kropelkowych”, czyli małych, czerwonych kropeczek na tułowiu lub kończynach. Zwykle  są one mniej uniesione niż zmiany w przebiegu łuszczycy plackowatej. Objawy łuszczycy kropelkowatej mogą pojawić się gwałtownie (masywny wysiew) w dzieciństwie lub pierwszych latach dorosłego życia.

Łuszczyca odwrócona występuje jako jasnoczerwone zmiany, które nie są szorstkie, a raczej gładkie i błyszczące. Znajdują się one głównie w fałdach skórnych i na delikatnych obszarach, jak pachy, krocze, fałdy  pod piersiami, lub między pośladkami. Są to również obszary, które mogą ulegać podrażnieniom wskutek ocierania i/lub pocenia się.

Łuszczyca krostkowa występuje głównie u dorosłych i charakteryzuje się białymi krostkami wypełnionymi ropą (która nie jest zakaźna, ponieważ nie zawiera bakterii i składa się głównie z białych krwinek). Krostki te mogą być otoczone zaczerwienioną skórą i mogą występować na całej skórze lub być ograniczone do pewnych partii ciała. 

Erytrodermia łuszczycowa to uogólniony stan zapalny całej skóry. Rozległe zmiany zapalne powodują znaczny dyskomfort, czasem ból i swędzenie. Powierzchnia zapalnie zmienionej skóry  łuszczy się.


Ręce osoby starszej z objawami łuszczycy.
Czerwone, uniesione i zaognione zmiany są typowe dla łuszczycy plackowatej.
Łokieć z objawami łuszczycy.
Łuszczyca występuje w kilku różnych postaciach.

Łuszczyca – co ją powoduje?

Czynniki genetyczne
Badania wskazują, że w większości przypadków łuszczyca może być dziedziczona, na co wskazuje zwiększona częstość jej występowania w rodzinach osób cierpiących na tę chorobę. Uważa się, że niektóre geny mogą mieć związek z łuszczycą, ale dokładny mechanizm dziedziczenia choroby nie został jeszcze poznany.

Infekcje
Infekcje mają udział w prowokowaniu rozwoju objawów łuszczycy. Istnieje udokumentowany związek infekcji bakteryjnych (paciorkowcowych) z wystąpieniem objawów łuszczycy (najczęściej łuszczycy kropelkowatej). Wiadomo także, że zakażenie ludzkim wirusem niedoboru odporności (HIV), chociaż nie jest on bezpośrednią przyczyną łuszczycy, zwiększają prawdopodobieństwo pojawienia się cięższych postaci choroby u osób cierpiących wcześniej na łuszczycę. 

Stres
Stres psychiczny może prowadzić do pogorszenia stanu choroby i w niektórych przypadkach może być czynnikiem prowokującym wysiew zmian łuszczycowych. 

Leki
Niektóre leki, zwłaszcza lit, leki przeciwmalaryczne i beta-blokery, mają negatywny wpływ na przebieg łuszczycy. Nagłe zaprzestanie leczenia kortykosterydami stosowanymi zarówno miejscowo lub doustnie może wywołać tzw. efekt z odbicia czyli wystąpienie nasilonych objawów choroby (nawet erytrodermii lub łuszczycy krostkowej) po odstawieniu leków.

Matka z dzieckiem na rękach
Łuszczyca może być przekazywana z rodziców na dzieci
Zamyślona kobieta z rękami przed twarzą.
Unikaj stresu, może on wywołać objawy łuszczycy.

Możliwości leczenia miejscowego

Leczenie miejscowe w łuszczycy polega głównie na stosowaniu emolientów, preparatów nawilżających, środków keratolitycznych i kortykosterydów. Produkty nawilżające i emolienty są korzystne głównie w fazach pośrednich lub okresach remisji łuszczycy. W początkowej fazie leczenia zaostrzeń istotne korzyści przynosi stosowanie środków keratolitycznych, które można stosować razem z preparatami nawilżającymi i emolientami. Kortykosterydy stosowane miejscowo są skuteczne w leczeniu zaostrzeń, jednak nie należy ich stosować w sposób ciągły przez dłuższy czas.

Emolienty stosuje się w celu uelastycznienia warstwy rogowej i ograniczenia łuszczenia się jej powierzchni. Są to produkty  najczęściej stosowane w dermatologii. Ich działanie polega na tworzeniu powłoki okluzyjnej, która zmniejsza stopień utraty wody przez skórę drogą parowania i dzięki temu umożliwia zapewnienie odpowiedniego stopnia nawodnienia wierzchniej warstwy skóry, czyli warstwy rogowej.

Preparaty nawilżające to emolienty wzbogacone o składniki naturalnego czynnika nawilżającego (NMF). NMF zwiększa nawodnienie warstwy rogowej, ponieważ przyciąga i wiąże wodę w skórze. Bardziej zaawansowane preparaty nawilżające zawierają również substancje aktywne, jak Gluco-glycerol, który podnosi poziom nawodnienia głębszych warstw naskórka aktywując sieć transportu wody w skórze, zaopatrującą w wodę wyższe warstwy skóry.

Regularne stosowanie emolientów i środków nawilżających jest bardzo ważne i powinno być kontynuowane zarówno w fazach zaostrzeń, jak i remisji schorzenia.

Kremy i maści o gęstszej konsystencji i silniejszym działaniu okluzyjnym są bardziej skuteczne niż lżejsze mleczka. 


Graficzna ilustracja skóry
Należy stale dbać o odpowiedni poziom nawodnienia skóry. Zaleca się stosowanie dodatkowych środków nawilżających.
Bardziej zaawansowane preparaty nawilżające zawierają substancje aktywne, które zwiększają poziom nawodnienia skóry.

Środki keratolityczne służą do usunięcia łusek znajdujących się na powierzchni blaszek łuszczycowych. Kwas salicylowy jest najskuteczniejszym ze znanych związków keratolitycznych i wykazuje najbardziej korzystne działanie w przypadku nawarstwionych łusek.

Mocznik jest kolejnym powszechnie stosowanym środkiem keratolitycznym, który pomaga wiązać wodę w skórze. Stanowi on składnik wielu preparatów nawilżających, również produktów z linii Eucerin Urea.

Leczenie miejscowe z zastosowaniem emolientów, preparatów nawilżających i środków keratolitycznnych, ma zasadnicze znaczenie w leczeniu łuszczycy. Ma znaczenie wspomagające przy zastosowaniu leczenia układowego (ogólnoustrojowego). 

Kortykosterydy do stosowania zewnętrznego mają właściwości przeciwzapalne, zmniejszają tempo tworzenia się blaszek i towarzyszące temu podrażnienie. Kortykosterydy stosowane miejscowo o umiarkowanej sile działania mogą być stosowane w leczeniu łuszczycy bardziej delikatnych obszarów skóry, jak okolic narządów płciowych, czy obszarów poddawanych częstemu rozciąganiu lub zginaniu. Kortykosterydy aplikuje się w połączeniu z innymi środkami do stosowania zewnętrznego takimi jak emolienty i preparaty nawilżające.

Analogi witaminy D mogą stanowić lek pierwszego rzutu w miejscowym leczeniu łuszczycy.

Kobieta nakładająca krem na nogę
Stosuj produkty do pielęgnacji skóry przeznaczone do skóry suchej, najlepiej niezawierające środków zapachowych, aby uniknąć podrażnień.
Kobieta nakładająca krem na łokieć
Kortykosterydy do stosowania zewnętrznego mają właściwości przeciwzapalne.