Sucha skóra Co to jest, jakie są jej przyczyny i jak należy z nią postępować?

Skóra jest jednym z naszych najważniejszych organów, ponieważ chroni nas przed środowiskiem zewnętrznym, decyduje w dużej mierze o naszym wyglądzie i dzięki niej funkcjonuje nasz zmysł dotyku. Kiedy skóra staje się sucha, może powodować odczucie szorstkości i ściągnięcia lub nawet stać się spierzchnięta, swędząca, a jej zdolność do prawidłowego funkcjonowania jest osłabiona.

OBJAWY

Suchość to podstawowa przyczyna problemów skórnych

Brak wilgoci w skórze może przejawiać się na różne sposoby, począwszy od typowej szorstkości, łuszczenia się i małych pęknięć, do zaczerwienienia, stanu zapalnego, ciągłego uczucia ściągnięcia i swędzenia. Jednak objawy te będą się istotnie różnić, w zależności od nasilenia i umiejscowienia suchości skóry.

Objawy suchej skóry
Na początku, kiedy skóra zaczyna tracić wilgoć, pojawia się uczucie:

• ściągnięcia
• szorstkości

Objawy bardzo suchej skóry
Jeżeli suchość nie jest odpowiednio leczona i skóra dalej traci wilgoć, staje się ona:

• bardzo ściągnięta
• łuszcząca
• spierzchnięta
• swędząca

Objawy szorstkiej i spękanej skóry
Skóra na niektórych obszarach ciała, zwłaszcza dłoniach, stopach, łokciach i kolanach jest podatna na:

•  wyjątkowe ściągnięcie
•  wyjątkową szorstkość
•  pękanie lub powstawanie szczelin
•  intensywne swędzenie
Jest wiele zewnętrznych i wewnętrznych czynników powstawania suchej skóry twarzy, z których wszystkie mają swój udział w tym samym procesie odwodnienia skóry.
Skóra na dłoniach zwykle staje się sucha w wyniku częstego mycia.

Sucha skóra twarzy

Sucha skóra twarzy jest szczególnie nieprzyjemna i może prowadzić do przedwczesnego starzenia się skóry. Suchość zazwyczaj pojawia się na policzkach / żuchwie i wokół oczu. Wargi również ulegają przesuszeniu, zwłaszcza zimą.


Sucha skóra ciała

Sucha skóra ciała najczęściej pojawia się najpierw na stopach i podudziach, ponieważ na tych obszarach jest mniej gruczołów łojowych i są one częściej narażone na kontakt ze środowiskiem zewnętrznym, chociaż może wystąpić też w każdym miejscu na ciele.

Skóra sucha może mieć również związek z niektórymi chorobami:

Kseroza to medyczna nazwa suchej skóry. Pochodzi z języka greckiego; "Xero" znaczy "suchy", a "osis" oznacza "chorobę".

Atopowe zapalenie skóry i łuszczyca również mają związek z suchością, chociaż te choroby mają podłoże genetyczne i objawiają się w inny sposób, np. stan zapalny i intensywny świąd.

Schorzenia metaboliczne, na przykład cukrzyca i choroby nerek, również mogą mieć wpływ na zawartość wilgoci w skórze i może im towarzyszyć nasilona suchość skóry.
Niektóre choroby, jak atopowe zapalenie skóry lub łuszczyca mają związek z suchą skórą.

Zależność między suchością, wrażliwością a nadwrażliwością

Sucha skóra jest zwykle wrażliwa i może reagować podrażnieniem w kontakcie z silnymi detergentami, mydłem lub nieodpowiednimi produktami kosmetycznymi. W przypadku zaburzenia funkcjonowania bariery ochronnej skóry, alergeny, substancje drażniające, zanieczyszczenia i drobnoustroje mogą łatwiej przenikać przez skórę.

Wrażliwość skóry nie zawsze wiąże się z suchością. W każdym przypadku istotne jest unikanie produktów do pielęgnacji skóry zawierających składniki potencjalnie podrażniające, np. substancje zapachowe. Zawsze należy sprawdzić, czy produkt został przebadany dermatologicznie na skórze wrażliwej. Dowiedz się więcej na temat skóry wrażliwej ogólnie oraz szczegółowo na temat suchej skóry twarzy lub ciała.

Skóra nadwrażliwa, najczęściej występująca i najostrzejsza postać skóry wrażliwej reaguje szybko i silnie na czynniki zwykle dobrze tolerowane przez skórę normalną. Wśród tych czynników można wymienić czynniki środowiskowe, np. gwałtowne zmiany temperatury i zanieczyszczenia atmosferyczne, czynniki psychologiczne, takie jak stres, oraz czynniki zewnętrzne, np. ostre jedzenie, alkohol, detergenty oraz większość produktów do pielęgnacji skóry. Kontakt z nimi powoduje nieprzyjemne odczucia na skórze, np. pieczenie, swędzenie czy kłucie. Aby poradzić sobie z problemem nadwrażliwości skóry, pacjenci powinni zminimalizować narażenie na znane czynniki wywołujące i przestrzegać specjalnych zasad aktywnej pielęgnacji, aby zwiększyć tolerancję skóry, zmniejszyć podrażnienia i przywrócić komfort skóry. Dowiedz się więcej na temat skóry wrażliwej ogólnie lub nadwrażliwej skóry twarzy.


Unikaj szorstkich mydeł - sucha skóra może być wrażliwa, a parabeny i barwniki mogą ją podrażnić.

Jeżeli niepokoją cię Twoje objawy, masz co do nich wątpliwości lub też objawy nasilają się, odwiedź swojego lekarza lub dermatologa w celu uzyskania szczegółowej diagnozy.


Jeżeli masz trudności ze zidentyfikowaniem przyczyny swojego problemu skórnego i wahasz się jakie metody pielęgnacji wybrać, test skóry może być pomocnym narzędziem.

PRZYCZYNY I CZYNNIKI SPRZYJAJĄCE

Jakie są przyczyny suchej skóry?

Skórę suchą powodują zarówno czynniki zewnętrzne jak i wewnętrzne. Czynniki te mogą działać łącznie, a stopień nasilenia suchości skóry będzie wzrastał wraz z liczbą gromadzących się przyczyn. Zrozumienie jakie czynniki wpływają na suchość skóry, pomoże w zapobieganiu powstawania i leczeniu suchości skóry.

Proces parowania wilgoci i ubytku ważnych substancji, które zatrzymują i wiążą wilgoć w skórze jest spowodowany niedoborem tych higroskopijnych (wiążących wodę) substancji, które naturalnie występują w skórze (naturalne czynniki nawilżające).

Pierwszym etapem procesu utraty wilgoci jest utrata lipidów (tłuszczy) powierzchniowych, które tworzą na skórze naturalną barierę zapobiegającą parowaniu wody.

Kiedy bariera lipidowa zostaje naruszona, wilgoć może parować, a najważniejsze substancje wiążące wilgoć łatwo ulegają wymywaniu. Wskutek braku tych naturalnych czynników nawilżających skóra nie może zatrzymać wystarczającej ilości wody i staje się sucha. Jeżeli ten stan utrzymuje się, sieci transportu wilgoci w głębszych warstwach skóry zostają osłabione, zmniejszając naturalny przepływ wilgoci do górnych warstw skóry, co prowadzi do powstania bardzo suchej skóry.

Kiedy czynność naturalnej bariery ochronnej skóry zostaje zaburzona, wilgoć łatwiej odparowuje, pozostawiając skórę suchą, szorstką i ściągniętą.
Obniżony poziom wilgoci w skórze spowodowany ograniczoną liczbą Akwaporyn.

Zewnętrzne czynniki wywołujące suchą skórę

Czynniki zewnętrzne osłabiają naturalną barierę ochronną skóry inicjując proces utraty wilgoci.



Główne czynniki zewnętrzne to:

Czynniki środowiskowe

• Trudne warunki klimatyczne – gorące, zimne i suche powietrze.
• Zmiany sezonowe - objawy suchej skóry często nasilają się zimą i latem.
Światło ultrafioletowe (UV) może zwiększyć tempo starzenia się skóry, a skóra z wiekiem staje się bardziej podatna na suchość. Czytaj dalej o suchości związanej z wiekiem.

Pielęgnacja skóry

• Częste mycie lub długie, gorące kąpiele usuwają lipidy, które tworzą barierę skórną.
• Niewłaściwy schemat pielęgnacji skóry – istotne znaczenie ma przestrzeganie ustalonej rutyny i stosowanie produktów odpowiednich dla suchej skóry. Przede wszystkim nie należy używać silnie działających mydeł, które pozbawiają skórę jej naturalnych lipidów.

Leki
Sucha skóra jest znanym efektem ubocznym niektórych leków i terapii (na przykład radioterapia, dializa lub chemioterapia). Takie działanie uboczne mają również leki regulujące ciśnienie krwi, inaczej diuretyki.
Promienie UV mogą powodować starzenie się skóry i w konsekwencji suchość skóry.
Niektóre leki prowadzą do powstania suchej skóry.

Skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, jeżeli obawiasz się, że dany lek może spowodować lub nasilić suchość skóry

Czynniki wewnętrzne

Wpływ czynników genetycznych
Poziom wilgoci w skórze po części zależy od naszych genów. Niektóre osoby mają predyspozycje genetyczne do suchej skóry i dziedziczą skłonność do jej wystąpienia. W identycznych warunkach różne osoby będą miały różne typy skóry.  Wydaje się, że osoby o jasnej skórze są bardziej podatne na suchość skóry, niż osoby o ciemnej karnacji. Choroby takie, jak atopowe zapalenie skóry, łuszczyca, cukrzyca i rybia łuska mają podłoże genetyczne.

Wpływ hormonów
Zmiany hormonalne zachodzące np. w ciąży lub w okresie menopauzy mogą prowadzić do powstania suchej skóry.

Wiek
Z wiekiem zdolność skóry do produkowania potu i lipidów zmniejsza się wskutek słabszego funkcjonowania gruczołów łojowych i potowych w skórze. Skóra sucha i starzenie się są wzajemnie powiązane i mogą tworzyć błędne koło. Czytaj dalej o suchości związanej z wiekiem.

Dieta
Brak substancji odżywczych, nienasyconych kwasów tłuszczowych i witamin może mieć wpływ na suchą skórę. Witaminy C i E również pełnią ważną rolę w utrzymaniu zdrowej skóry.
Czytaj dalej o czynnikach, które wpływają na skórę.
Zdarza się, że sucha skóra występuje u niemowląt z przyczyn genetycznych. Mogą też u nich pojawić się choroby skóry, takie jak atopowe zapalenie skóry, którego główne objawy to świąd i sucha skóra.
W miarę starzenia się skóry jej elastyczność i gęstość ulega zmniejszeniu, przez co skóra traci młody wygląd.
CZYNNIKI DODATKOWE

Czynniki, które mogą mieć wpływ na rozwój i nasilenie objawów suchej skóry

Zdrowa skóra jest dobrze nawilżona i posiada nienaruszoną barierę skórną. Główne czynniki występowania suchej skóry zostały omówione powyżej. Jednak na stopień ciężkości objawów suchej skóry może również wpływać kilka innych czynników.

Brak właściwej pielęgnacji
Brak właściwej pielęgnacji może również przyczyniać się do nasilenia suchości. Kiedy skóra sucha nie jest odpowiednio pielęgnowana, suchość może ulegać nasileniu i negatywnie wpływać na sieć wilgoci w głębszych warstwach. Dlatego pomocny w redukcji objawów może być właściwy do suchej skóry produkt nawilżający, który działa również na głębsze warstwy skóry. Działanie większości środków nawilżających polega jedynie na przywracaniu czynności bariery skórnej.

Ekspozycja na słońce
Nadmierne narażenie na promienie słoneczne może również wywoływać i nasilać objawy suchości skóry. Oprócz odpowiedniego Wskaźnika Ochrony Przeciwsłonecznej (SPF), preparat do ochrony przeciwsłonecznej dla suchej skóry powinien zawierać nawilżające substancje czynne, dzięki którym może przywracać skórze wilgoć.  Produkty ochrony przeciwsłonecznej oraz wszelkie inne produkty do pielęgnacji skóry, stosowane na skórę suchą, nie mogą zawierać drażniących perfum ani barwników, ponieważ skóra sucha, a zwłaszcza sucha skóra twarzy, jest bardziej podatna na podrażnienia, niż skóra normalna.

Zagrożenia związane z wykonywanym zawodem
Niektóre zawody również zwiększają ryzyko wystąpienia suchej skóry. Zwykle są to zawody, które wymagają przebywania w wyjątkowo gorących lub zimnych warunkach (np. rolnik/rybak), częstego stosowania detergentów (lekarz, pielęgniarka, fryzjer), lub narażenia na substancje chemiczne (mechanik, sprzątaczka).
Produkty ochrony przeciwsłonecznej przeznaczone do skóry suchej należy stosować regularnie, aby chronić skórę przed szkodliwymi promieniami UV.
Zbyt częste mycie rąk może prowadzić do powstania suchej skóry. Staraj się unikać środków myjących z agresywnymi detergentami.

Odwodnienie
Poziom wody w skórze zależy od bilansu wodnego całego ciała. Jeżeli organizm jest odwodniony, pobiera wilgoć ze skóry i spowalnia naturalne tempo parowania przez skórę. To jeszcze bardziej pozbawia wilgoci i tak już suchą skórę. Starsi ludzie są podatni na odwodnienie, ponieważ uczucie pragnienia zmniejsza się wraz z wiekiem. Wypijanie przynajmniej 1,5 litra płynów dziennie ma podstawowe znaczenie dla utrzymania zdrowego stanu skóry.

Palenie tytoniu
Nikotyna i substancje toksyczne w dymie papierosowym mogą znacznie obniżać przepływ krwi, powodując spowolnione tempo metabolizmu w skórze. To oznacza, że skóra łatwiej sie odwadnia i przedwcześnie starzeje.
Wypijanie odpowiedniej ilości płynów jest ważne, ponieważ poziom wilgoci w skórze zależy od bilansu wodnego całego ciała.
ROZWIĄZANIA

Jakie istnieją rozwiązania dla suchej skóry?

Oczyszczanie skóry suchej

Oczyszczanie suchej skóry ciała
Podczas oczyszczania suchej lub bardzo suchej skóry najważniejsze jest, aby preparat oczyszczający był skuteczny, ale jednocześnie na tyle delikatny, aby nie zmywał naturalnych lipidów skóry. Najlepiej, jeżeli jest on również wzbogacony o naturalne czynniki nawilżające, takie jak mocznik, który zamyka wilgoć w skórze. Eucerin Kremowy żel do mycia 5% Urea jest bardzo łagodnym produktem z dodatkiem czynników nawilżających dla suchej do bardzo suchej skóry ciała, który łagodnie oczyszcza skórę bez wysuszania jej. Może być stosowany w przypadku cukrzycy i łuszczycy.

Oczyszczanie suchej skóry twarzy
Łagodne oczyszczanie twarzy jest szczególnie ważne, ponieważ stosowanie nieodpowiednich produktów może nasilić suchość, co przyczynia się do przedwczesnego powstawania drobnych linii i zmarszczek. Eucerin DermatoCLEAN Żel oczyszczający zawiera bardzo skuteczny, ale łagodny kompleks oczyszczający, który chroni skórę przed przesuszeniem. Eucerin DermatoCLEAN Tonik delikatnie usuwa pozostałości zanieczyszczeń i może być stosowany rano i wieczorem przed nałożeniem produktu do pielęgnacji skóry na dzień lub na noc. Czytaj dalej o właściwej pielęgnacji skóry twarzy.

Ogranicz czas spędzany w gorącej wodzie, biorąc krótki prysznic zamiast długich kąpieli.
Unikaj produktów do pielęgnacji skóry zawierających alkohol, parabeny, barwniki lub perfumy.

Nawilżenie suchej skóry

Idealne środki nawilżające dla suchej skóry powinny zawierać substancje czynne takie, jak:

  • Mocznik i kwas mlekowy, które uzupełniają niedobory naturalnych czynników nawilżających pomagających wiązać wilgoć w górnej warstwie skóry. Jako związki naturalnie występujące w skórze, mocznik i kwas mlekowy są nietoksyczne i hipoalergiczne, co powoduje, że są dobrze tolerowane nawet przez osoby z wyjątkowo suchą skórą. Najniższe zalecane stężenie mocznika powinno wynosić  5%. Bardzo sucha skóra na ogół wymaga wyższego stężenia mocznika i innych czynników nawilżających. Linia Eucerin Urea zawiera szereg mleczek, kremów i maści z mocznikiem w stężeniu 5% i 10% z formułami opracowanymi specjalnie dla twarzy, dłoni, stóp i ciała.
  • Gluco-glycerol to substancja, która stymuluje własną sieć wilgoci skóry i przez to pomaga wspierać czynność Akwaporyn w głębszych warstwach naskórka, co z kolei zwiększa naturalny przepływ wilgoci do warstw zewnętrznych, zapewniając długotrwałe nawodnienie. Akwaporyny to mikroskopijne kanały wodne położone głównie w głębszych warstwach naskórka. Zaopatrują one w wilgoć górną warstwę rogową skóry i mają zasadnicze znaczenie dla utrzymania nawodnienia skóry.
  • Ceramid-3 pomaga w naprawie bariery lipidowej i przez to ogranicza utratę wilgoci.  Zarówno Eucerin Complete Repair Wygładzające Mleczko Do Ciała 5% Urea i Eucerin Complete Repair Intensive Regenerujące Mleczko Do Ciała 10% Urea zawierają Gluco-glycerol, mocznik i Ceramid-3.
Regularna pielęgnacja skóry z zastosowaniem odpowiednich produktów nawilżających ma zasadnicze znaczenie dla zapobiegania utracie wilgoci w skórze.
Właściwe produkty do pielęgnacji suchej skóry powinny zawierać substancje czynne, jak Mocznik, Gluco-glycerol lub Ceramid-3.

Pielęgnacja suchości skóry związanej z wiekiem

Kiedy skóra się starzeje, suchość skóry przyczynia się do przedwczesnego powstawania drobnych linii i zmarszczek.  Czytaj dalej o oznakach, przyczynach i rozwiązaniach dla suchości wywołanej wiekiem. Nawilżanie staje się jeszcze ważniejsze, ponieważ utrzymanie nawodnienia skóry może zapobiec powstawaniu kolejnych zmarszczek, zwłaszcza na twarzy.

Kwas hialuronowy to substancja zmniejszająca widoczność linii i zmarszczek suchej skóry. Kwas hialuronowy jest substancją naturalnie obecną w skórze i jest zasadniczym składnikiem tkanki łącznej. Posiada silne właściwości wiązania wody, usprawnia regenerację skóry i zwiększa dyfuzję substancji odżywczych. Linia Eucerin Hyal-Urea, składająca się z kremu na dzień, kremu na noc i kremu pod oczy, posiada unikalną formułę zawierającą mocznik, aby zamykać wilgoć w skórze oraz kwas hialuronowy, aby zmniejszać widoczność zmarszczek.

Odwiedź swojego lekarza lub dermatologa w celu uzyskania bezpośredniej diagnozy, jeżeli masz obawy lub wątpliwości co do tego, jaki schemat pielęgnacji wybrać.

Unikanie negatywnych czynników

Oprócz stosowania prawidłowego schematu pielęgnacji skóry, ważne jest unikanie czynników, które przyczyniają się do powstawania i rozwoju suchej skóry. Pomoże to zmniejszyć negatywne skutki suchej skóry i potrzebę jej leczenia:

  • Unikaj suchego powietrza spędzając mniej czasu na świeżym powietrzu podczas wyjątkowo gorącej lub zimnej pogody. Używaj nawilżacza powietrza, kiedy włączone jest ogrzewanie.
  • Ogranicz czas spędzany w gorącej wodzie zastępując długie kąpiele szybkimi prysznicami. 
  • Zakładaj rękawiczki, kiedy zmywasz naczynia -  to pomoże uniknąć gorącej wody i silnych detergentów. 
  • Noś ubrania z naturalnych materiałów, jak bawełna i jedwab, które nie podrażniają skóry. Wełna jest materiałem naturalnym, ale może podrażniać skórę, dlatego należy unikać bezpośredniego kontaktu wełny ze skórą.
  • Spróbuj stosować środek do prania i płukania bez barwników i środków zapachowych, ponieważ pozostają one na ubraniach po praniu i mogą podrażniać suchą skórę.
  • Stosuj produkty do pielęgnacji skóry, które nie zawierają alkoholu, substancji zapachowych i barwników, aby uniknąć podrażnień.
  • Zadbaj o wypijanie odpowiednich ilości płynów.

Nawilżające produkty do kąpieli mogą pomóc w przywróceniu skórze jej naturalnej bariery ochronnej.
Niektóre środki do prania i płukania zawierają substancje zapachowe i barwniki – postaraj się unikać ich stosowania, ponieważ mogą podrażniać suchą skórę.