Drukuj

Jak można sobie poradzić z trądzikiem za pomocą leków?

Dla wielu osób cierpiących z powodu trądziku, leki dostępne bez recepty nie są wystarczająco skuteczne. Występują u nich przeważnie bardziej nasilone postacie trądziku, trądzik grudkowo-krostkowy lub trądzik skupiony. Dobra wiadomość jest taka, że dostępne są leki na receptę, które są skuteczne, a im wcześniej rozpocznie się leczenie, tym mniejsze jest ryzyko rozwoju trwałych fizycznych i emocjonalnych zmian.


OBJAWY

CZTERY CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA ROZWÓJ TRĄDZIKU I OPCJE LECZENIA ZA POMOCĄ LEKÓW

Przed podjęciem decyzji o rodzaju leczenia, należy zidentyfikować czynniki, które wywołują problem. Leczenie trądziku o łagodnym i średnio-nasilonym przebiegu jest ukierunkowane na zwalczanie jednego lub kilku czynników wywołujących trądzik. To działanie polega na:

Ilustracja przedstawiająca trądzik
Trądzik: zmiany zachodzące w skórze

  • ograniczeniu produkcji sebum i w ten sposób kontrolowaniu łojotoku,
  • przyspieszeniu złuszczania komórek powierzchniowych warstw skóry i ograniczeniu powstawania zaskórników,
  • zwalczaniu bakterii,
  • ograniczeniu zapalenia i w konsekwencji likwidacji grudek i krostek.

Jakie istnieją możliwości leczenia?

Do skutecznych leków na trądzik należą: 

  • retinoidy do stosowania miejscowego 
  • nadtlenek benzoilu 
  • leki antybakteryjne do stosowania miejscowego 
  • kwas azelainowy 
  • antybiotyki do stosowania doustnego 
  • izotretynoina do stosowania doustnego 
  • leki antyandrogenne do stosowania doustnego 

Leki stosuje się w monoterapii lub w terapii łączonej, a dermatolog przepisuje odpowiedni lek w zależności od nasilenia objawów.

Leczenie farmakologiczne prowadzone jest zgodnie z rygorystycznym międzynarodowym standardem zapewniającym zgodność postępowania dermatologów i lekarzy innych specjalności. Te wytyczne stanowią dla lekarzy źródło informacji dotyczących leczenia, które powinno być uzależnione od nasilenia objawów trądziku i poszczególnych objawów. Zapewniają również alternatywne formy leczenia dostosowane do różnych rodzajów skóry, a także, tam gdzie to możliwe, do potrzeb kobiet. 

Niektóre leki doustne na receptę nie powinny być stosowane w trakcie ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze. W takim przypadku dermatolodzy mają możliwość zaproponowania leczenia alternatywnego.
Czoło ze zmianami trądzikowymi
Dostępne są różne leki na trądzik, do stosowania w zależności od stopnia nasilenia objawów.
Kobieta połykająca tabletkę
Należy zawsze poinformować swojego lekarza o obecnie przyjmowanych lekach, żeby uniknąć negatywnych interakcji kosmetyków z lekami stosowanymi na trądzik.

Należy podkreślić, że efekty leczenia, bez względu na to, czy jest to leczenie farmakologiczne czy niefarmakologiczne, pojawiają się dopiero po pewnym czasie.

Przeważnie jest to okres 4-8 tygodni, chociaż czasami zajmuje to nawet do trzech miesięcy, a objawy mogą ulec czasowemu nasileniu zanim dojdzie do poprawy. Często zniechęca to pacjenta i doprowadza do rezygnacji z leczenia. Wskazana jest wytrwałość i kontynuacja zaleconego postępowania, nawet przy braku natychmiastowej poprawy.

Leczenie skóry z niedoskonałościami i trądzikiem

Działania uboczne leczenia trądziku

Leki mogą wykazywać działania uboczne np. powodować wysuszenie skóry lub zwiększać wrażliwość skóry na światło. Tym objawom można przeciwdziałać stosując pielęgnację wspomagającą, przy użyciu produktów nawilżających dla skóry trądzikowej, takich jak Eucerin DermoPURIFYER Kojący krem nawilżajacy. Można stosować je bezpiecznie razem z tradycyjnym leczeniem farmakologicznym w celu intensywnego nawilżenia i ukojenia wysuszonej skóry.

*Nast., A; Dreno B., Degitz K i współp. (2012), Europejski wytyczne oparte na dowodach (S3) dotyczące leczenia trądziku, magazyn Europejskiej Akademii Dermatologii i Wenerologii, 26, str. 1 - 29.


PRZYCZYNY

PODSTAWOWE PRZYCZYNY TRĄDZIKU

Zdjęcie przedstawiające łojotok
Łojotok
Zdjęcie przedstawiające zakażenie bakteryjne.
Zakażenie bakteryjne

Hormony. W większości przypadków, trądzik jest związany z reakcją gruczołów łojowych na hormony androgenowe (fizjologicznie produkowane przez organizm). Gruczoły łojowe reagują na hormony nadmierną produkcją sebum (łoju). 

Jednoczesna nadmierna produkcja sebum (łojotok) i zaburzone złuszczanie komórek skóry, prowadzi do zaczopowania gruczołów łojowych i powstawania zaskórników. W ich obrębie dochodzi do kolonizacji bakteryjnej a w konsekwencji do rozwoju stanu zapalnego. Pojawia się zaczerwienienie.

Ten proces najczęściej rozwija się u nastolatków, gdyż zarówno u chłopców jak i dziewcząt dochodzi do zwiększonego, fizjologicznego uwalniania hormonów androgenowych w przebiegu dojrzewania. Nawet u 90% nastolatków występuje pewna forma trądziku, która przeważnie ustępuje, w miarę dorastania.
Trądzik może jednak pojawić się w każdym wieku. W 80% przypadków dotyczących osób dorosłych, trądzik rozwija się u kobiet, które przechodzą fizjologoczne wahania poziomu hormonów. 

Ma to związek z ciążą, menstruacją lub zaburzeniami hormonalnymi, takimi jak zespół policystycznych jajników.

Bakterie. Osoby ze skórą trądzikową mają tłustą, świecącą cerę, stwarzającą doskonałe środowisko dla rozwoju bakterii trądzikowych (Propionibacterium acnes), które namnażają się i wywołują podrażnienie oraz zapalenie w obrębie zaczopowanych gruczołów łojowych.

Czynniki genetyczne. Istnieje związek pomiędzy trądzikiem występującym w młodości u rodziców i zwiększonym prawdopodobieństwem zachorowania ich dzieci. Podobnie, dzieci osób dorosłych z trądzikiem są bardziej narażone na rozwój trądziku w życiu dorosłym.

Leki. Uważa się również, że niektóre leki, takie jak sterydy i lit mogą wywoływać trądzik u osób ze skłonnościami do tej choroby.

Skóra w zbliżeniu
Skóra tłusta wykazuje większą tendencję do trądziku niż inne typy skóry.

Mity dotyczące trądziku

Mężczyzna myjący twarz
Nadmierne mycie może pogłębić objawy trądziku.
Kobieta nakładająca makijaż za pomocą szczoteczki
Wszystkie produkty do makijażu dla cery trądzikowej powinny być niekomedogenne (nie zatykające porów).

Oprócz czynników, których znaczenie udowodniono, istnieje wiele mitów dotyczących trądziku. Na przykład, nie jest prawdą, że osoby ze skórą trądzikową nie dbają o higienę

W rzeczywistości, zbyt agresywne oczyszczanie może nasilać łojotok i tym samym zaostrzać bardziej niż zbyt rzadkie oczyszczanie skóry.

Podobnie nieprawdziwe jest stwierdzenie, że zła dieta prowadzi do trądziku. Oczywiście, zawsze lepsza jest zdrowa dieta niż zła, ale tłuste jedzenie czy czekolada nie są główną przyczyną trądziku. 

Osoby ze skórą trądzikową nie tylko muszą się zmagać z problemem fizycznym, ale również trądzik może mieć wpływ na ich psychikę. Obecność zmian zapalnych  na twarzy jest trudna do ukrycia i często powoduje utratę pewności siebie i niską samoocenę.

Ponadto, niektóre strategie służące zamaskowaniu choroby, takie jak nakładanie obfitego makijażu, zasłanianie twarzy włosami tylko pogarszają problem, a zapuszczenie dłuższego zarostu komplikuje miejscowe stosowanie leków.

Dobra wiadomość jest taka, że istnieją skuteczne metody leczenia trądziku i że im wcześniej się ono rozpocznie, tym niższe jest ryzyko wystąpienia trwałych zmian fizycznych i psychicznych.

Dowiedz się więcej o lekach na trądzik
Dowiedz się więcej o niefarmakologicznych metodach leczenia trądziku.


CZYNNIKI SPRZYJAJĄCE

GŁÓWNE CZYNNIKI, KTÓRE SPRZYJAJĄ ROZWOJOWI TRĄDZIKU.

Objawy i reakcje na żywność oraz czynniki środowiskowe u poszczególnych osób mogą się różnić. 

Wiadomo, że niektóre czynniki pogarszają stan skóry trądzikowej i są to: 

  • spożywanie namiernej ilości węglowodanów (cukru i białej mąki) 
  • spożywanie dużej ilości mleka i innych produktów nabiałowych (chociaż wydaje się, że ser nie stanowi problemu) 
  • palenie papierosów 
  • produkty komedogenne (zatykające pory) do pielęgnacji twarzy i makijażu

Kobieta pijąca mleko
Picie zbyt dużej ilości mleka może nasilać objawy trądziku.

Należy skonsultować się z dermatologiem, nawet jeśli objawy są łagodne lub na wczesnym etapie, gdyż skuteczne leczenie może zapobiec pogarszaniu się choroby i zminimalizować ryzyko powstawania blizn.

Istnieją również ogólne zasady, do których należy  się stosować:

  • używanie letniej zamiast gorącej lub bardzo zimnej wody 
  • stosowanie tylko kosmetyków niekomedogennych 
  • nakaładanie makijażu, który nie zatyka porów 
  • stosowanie odpowiedniego preparatu do usunięcia zanieczyszczeń przed położeniem się spać i przygotowanie skóry do wchłaniania leków 
  • pozostawianie krost samoistnemu wyleczeniu - wyciskanie ich tylko pogarsza problem.  

Dowiedz się więcej o niefarmakologicznym leczeniu trądziku.

Kobieta nakładająca makijaż za pomocą gąbeczki
Ze względów higienicznych, przedmioty do makijażu takie jak gąbeczki i szczoteczki powinny być regularnie wymieniane.

ROZWIĄZANIA

LECZENIE FARMAKOLOGICZNE OBJAWÓW TRĄDZIKU

Mężczyzna dotykający swojego lewego policzka
W przypadku problemów skórnych, do codziennej pielęgnacji należy wybierać odpowiednio dobrane produkty.

Chociaż brak jest sposobu na wyleczenie trądziku, jako takiego, objawy można leczyć farmakologicznie i niefarmakologicznie. Stosowanie leków jest przeważnie zarezerwowane dla bardziej nasilonych postaci lub przypadków, w których metody niefarmakologiczne nie odniosły skutku.


Pierwszą opcją leczniczą, w przypadku nasilonego trądziku powinny być żele, krem lub emulsje do stosowania miejscowego.

Lecznie farmakologiczne obejmuje używanie:

  • Retinoidów do stosowania miejscowego, takich jak tretynoina i adapalen. Retinoidy do stosowania miejscowego normalizują nieprawidłowe rogowacenie i wykazują działanie przeciwzapalne, działają więc na trądzik zaskórnikowy i zapalny.
  • Nadtlenku benzoilu, który zapobiega blokowaniu mieszków włosowych przez martwe komórki skóry, a także działa przeciwbakteryjnie. 
  • Leków antybakteryjnych do stosowania miejscowego (antybiotyki do stosowania miejscowego). Antybiotyki działają bakteriobójczo lub bakteriostatycznie - ograniczając nadmierne namnażanie się bakterii w obrębie zatkanych mieszków włosowych. Należy je zawsze stosować razem z nadtlenkiem benzoilu lub retinoidami, żeby zapobiegać rozwojowi oporności bakteryjnej. 
  • Kwas azelainowy  jest często stosowany, w ramach leczenia alternatywnego, w celu oczyszczenia skóry z martwych komórek i eliminacji bakterii. Leczenie takie przeważnie przepisywane jest pacjentom, u których wystąpiły działania uboczne po nadtlenku benzoilu lub po retinoidach do stosowania miejscowego.

Leczenie miejscowe można łączyć z doustnym  antybiotykiem (przeważnie tetracyklinami lub erytromycyną). 

W przypadku braku efektu, można zastosować doustną izotretynoinę. Leczenie hormonalne może być skuteczne w przypadku kobiet z trądzikiem, gdyż estrogen hamuje aktywność gruczołów łojowych i zmniejsza wytwarzanie androgenów przez jajnik i nadnercza. 

Niektóre leki na trądzik wywołują działania uboczne. Mogą one obejmować wysuszenie skóry i zwiększoną wrażliwość na słońce. Objawy uboczne można złagodzić stosując wspomagające produkty nawilżające do pielęgnacji skóry trądzikowej, takie jak Eucerin DermoPURIFYER Matujący krem nawilżający.

Dowiedz się więcej o niefarmakologicznym leczeniu trądziku.
Dowiedz się więcej o ochronie skóry trądzikowej przed słońcem.
Ciężarna kobieta
W przypadku ciąży lub planowania zajścia w ciążę należy skonsultować się z dermatologiem w zakresie opcji leczenia trądziku.
Dłonie trzymające pigułkę
Wiadomo, że niektóre pigułki antykoncepcyjne łagodzą objawy trądziku.